W dniach 21–23 listopada świeccy z ruchu Spotkania Małżeńskie będą prowadzić zajęcia z dialogu – po raz pierwszy dla osób konsekrowanych. Odbędą się one w domu rekolekcyjnym w Masłońskim k. Częstochowy. Ludzie świeccy rzadko uczą księży i osoby konsekrowane w Polsce, a szkoda, bo bywają profesjonalistami w ważnych dla ich posług dziedzinach. Poza tym warto iść tropem św. Pawła, który mnóstwo nauczył się od Pryscylli i Akwili. To ma być warsztat?

– Tak. Jest to inicjatywa świeckich ze Stowarzyszenia Spotkania Małżeńskie. Od dawna prowadzą takie warsztaty dla małżeństw lub par, które się do niego przygotowują. Nazywamy je rekolekcjami. Tutaj przyjęliśmy nazwę „warsztaty”, bo osoby konsekrowane mają rekolekcje co roku w swoich wspólnotach zakonnych. Zwykle trwają one tydzień (choć my mamy pięciodniowe, a niektóre zakony żeńskie – ośmiodniowe). Nie chcieliśmy więc tworzyć wrażenia, że nasze rekolekcje próbują je jakoś zastąpić. Zajęcia mają charakter praktyczny – to nie jest teoria, uczestnicy biorą udział w ćwiczeniach; dzielimy się doświadczeniem. Najbardziej adekwatną nazwą są zatem „warsztaty”. Dla kapłanów diecezjalnych, zakonników i zakonnic organizujemy je pierwszy raz, ale ruch istnieje już od lat. Założyło go małżeństwo z Warszawy, Irena i Jerzy Grzybowscy. Dziś Spotkania Małżeńskie obejmują działalnością całą Polskę, są w kilku innych krajach. Ruch koncentruje się na pomocy małżeństwom, które doświadczają różnych trudności, czasem kryzysu. Takie rekolekcje weekendowe są organizowane regularnie.

Z opisu warsztatu odnoszę wrażenie, że dialog to forma komunikacji interpersonalnej, która – jak wiadomo – obejmuje m.in. umiejętność słuchania, nazywania i wyrażania emocji czy też rozwój empatii. Dialog w Kościele kojarzy się z rozmową z Innym: dialog ekumeniczny, międzyreligijny… Czym jest dialog?

– Ruch wypracował rozumienie dialogu, który opiera się na czterech fundamentach. Jest to postawienie na pierwszym miejscu: słuchania przed mówieniem, rozumienia przed ocenianiem, dzielenia się przed dyskutowaniem, a wieńczy to przebaczenie. W zgromadzeniach zakonnych trzeba się uczyć dialogu tak jak w małżeństwie. Wspólnoty zakonne składają się z ludzi w różnym wieku, pochodzących z różnych środowisk, z bardzo odmiennymi charakterami. Złożenie ślubów nie zmienia człowieka w ideał! Z punktu widzenia ludzkiego, ale też duchowego, życie we wspólnocie zakonnej – i w małżeństwie – jest procesem ciągłego doskonalenia się. Zmierzamy ku budowaniu miłości, która jest darem Pana Boga, ale to wymaga pracy. Doskonałość chrześcijańska nie polega na nieskazitelności moralnej, tylko na tym, żeby kochać Boga, a po Nim – jak mówi najważniejsze przykazanie Chrystusa – bliźniego jak siebie. Miłość do drugiego, z którym się dzieli życie, bywa trudna.

Dlaczego tak rzadko świeccy uczą księży?

– Świeccy są coraz bardziej aktywni. Jest dużo ruchów, wspólnot, w których kapłani są obecni ale tylko jako duszpasterze, asystenci kościelni. To właśnie od świeckich wychodzi dużo ważnych inicjatyw. Nie są drugoplanowi. Przeżywają bycie chrześcijaninem tam, gdzie mieszkają, pracują – i kochają. Każdy ma swoje powołanie, w którym czasem doświadcza trudności. Świeccy małżonkowie – tak jak księża i osoby konsekrowane – mają czasem problemy z porozumiewaniem się. Czy można porozumiewać się bardziej skutecznie? Tak.

Współprowadzę rekolekcje Spotkań Małżeńskich od 14 lat i widziałem wiele małżeństw w kryzysie, które po trzech dniach wyjechały pełne nadziei. Kompetencje, które umożliwiają budowanie porozumienia przez dialog, są niezbędne do tworzenia relacji i wspólnot. Jestem przekonany, że tak samo potrzebują ich księża i osoby konsekrowane.

Serdecznie zapraszamy!

 Ks. MARIUSZ KRAWIEC, prowincjał paulistów, doktor teologii pastoralnej, rekolekcjonista, animator Spotkań Małżeńskich

 Wywiad ukazał się w „Przewodniku Katolickim” nr. 44 – 2 listopada 2025